Thôi Nôi Là Gì? Tìm Hiểu Nghi Thức Cúng Lễ Thôi Nôi

Thôi nôi là một phong tục, tập quán lâu đời của người Việt Nam được tổ chức nhằm cảm ơn Bà Mụ đã nặn ra đứa bé.

Ngoài ra, khi xét cụ thể nghĩa của từ, bạn có thể nhận thấy “thôi nôi” có nghĩa là thôi không nằm nôi. Nôi là đồ dùng để trẻ nhỏ nằm, có thể đưa qua đưa lại.

Chính vì thế, ngày thôi nôi được tính khi em bé đủ 12 tháng.

Nghi thức cúng lễ thôi Nôi

Phong tục cúng bái, làm lễ ngày thôi nôi thay đổi tùy thuộc theo tập quán của từng vùng. Nói chung, lễ vật được sử dụng trong ngày này được chuẩn bị như sau.

Trong nhà thường bày 3 mâm cúng bao gồm:

  • Mâm cúng Thành hoàng bổn cảnh
  • Mâm cúng Cửu huyền thất tổ
  • Mâm cúng ông bà quá vãng

Số lượng mâm cúng có thể thay đổi tùy theo số lượng bàn thờ. Gia đình có bao nhiêu bàn thời thì sẽ có bấy nhiêu mâm cúng.

mâm cúng lễ thôi nôi

Lễ vật trong mâm cúng là những thức ăn chín phù hợp với tập quán của từng địa phương.

Kế bên, trên bộ ván, gia đình cần bày 12 chén chè, xôi, con vịt luộc chín với 3 chén cháo, 1 tô cháo cúng Mụ bà và Đức ông.

Ngoài lễ vật chè - xôi, vịt luộc cúng Mụ bà - Đức ông, trong lễ thôi nôi còn phải có heo quay cúng đất đai diên địa, thổ công, thổ chủ.

Mâm cúng được bày ngoài sân, đầu hướng ra ngoài, đi kèm với heo quay còn có khoảng 5 chén cháo, 1 tô cháo, 1 đĩa lòng lợn, rau sống; nhang, đèn, rượu, trà, hoa quả. Trên lưng lợn quay được gắn một con dao sắc.

Nghi thức chọn nghề trong lễ thôi nôi

Sau khi lễ cúng mụ xong, trẻ em sẽ được thực hiện nghi thức “chọn nghề cho tương lai”. Cha mẹ sẽ bày những vật dụng như lược, gương, bút, sách, tiền, kéo, đất, xôi... lên mâm, bàn hoặc chiếu.

Tiếp đến, đứa trẻ sẽ được đặt ngồi trước các đồ vật. Trẻ sẽ tùy ý lựa chọn một trong những món đồ để trước mặt mình.

Người xưa tin rằng, vật nào được trẻ chọn trước, vật ấy chính là vật đại diện cho nghề nghiệp trong tương lai của trẻ. Chẳng hạn, nếu chọn tiền, trẻ sẽ theo nghề kinh doanh; chọn bút, trẻ sẽ theo nghiệp viết.

Sau khi trẻ đã lựa chọn nghề nghiệp tương lai, ông bà, họ hàng nội ngoại và khách mời sẽ đến chúc phúc, tặng quà và hôn trẻ với tình yêu thương chân thành nhất.

Sự khác biệt giữa tiệc thôi nôi và tiệc đầy tháng

Ngoài thôi nôi, đầy tháng cũng là một ngày quan trọng khác mà các ông bố, bà mẹ mới thường tìm hiểu.

Nếu tiệc thôi nôi thường được tổ chức khi trẻ đủ 12 tháng thì tiệc đầy tháng được tổ chức khi trẻ đủ 1 tháng tuổi.

Việc tổ chức lễ đầy tháng trước là để tạ ơn Mụ bà không chỉ nặn ra đứa trẻ, mà còn phù trợ “mẹ tròn con vuông”. Sau là để trình với nội - ngoại, họ hàng, làng xóm về đứa cháu đã chào đời 1 tháng nhưng ít ai nhìn thấy. Đây được coi như chứng nhận của xã hội về sự tồn tại của một con người.

Nhìn chung, tiệc thôi nôi và đầy tháng đều có ý nghĩa giống nhau. Đó là buổi tiệc ra mắt, quây quần bên gia đình và chia sẻ niềm vui đón chào thành viên mới.

Lễ thôi nôi là một phong tục tập quán truyền thống của Việt Nam. Nhưng tiếc rằng, trong quá trình hội nhập và phát triển, tiệc thôi nôi đang có nguy cơ mai một, biến dạng theo cơ chế thị trường.

Viết một bình luận

Bài Viết Tham Khảo